Thiếu Kỹ Năng Người Lao Động Dễ Bị Mất Việc

Những tác động tích cực và tiêu cực của cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đối với nhiều ngành nghề, làm thay đổi cơ cấu lao động, việc làm và nguồn nhân lực nước ta. Theo đánh giá từ Hiệp hội dệt may Việt Nam, cách mạng 4.0 sẽ tự động hóa phần lớn công đoạn ngành dệt may, đẩy người lao động vào tình cảnh thất nghiệp.

Máy móc thay thế con người

Cuộc cách mạng lần này sẽ tập trung vào số hóa, tự động hóa, công nghệ robot sẽ thay thế công việc giản đơn, lặp đi lặp lại, nguy hiểm, giảm thiểu tai nạn lao động. Vì vậy làm cho nhiều người lao động nhiều ngành nghề mất việc như dệt may, nhân viên phục vụ, bán hàng, lễ tân, bác sĩ phẫu thuật, tư vấn viên, lắp ráp ô tô,… Theo báo cáo thống kê từ Tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì 88% lao động ngành da giày, dệt may campuchia mất việc, 65% lao động indonesia, 86 % lao động Việt Nam.

Trong một báo khác của Ngân hàng thế giới (WB) nhận định rằng, dự báo số lượng việc làm mất đi của ILO là quá cáo, không thực tế, ít nhất là trong ngắn hạn. Nhi62u việc làm chưa thể tự động hóa ngay như thiết kế thời trang, tạo khuôn, may trang phục đặc chủng,… vẫn sẽ tồn tại. Ngoài ra sẽ có hàng loạt việc làm mới xuất hiện như thiết kế hệ thống nhà xưởng phù hợp tự động hóa, lập trình robot, bảo dưỡng robot, hệ thống quản lý robot,… Báo cáo của WB cho biết tỉ lệ mất việc vì 4.0 xuất hiện của nước ta từ 10-70%. Các số liệu này rất khó xác định mức độ ảnh hưởng, thời điểm ảnh hưởng cụ thể đối với từng ngành nghề, số lượng công việc,…

Chuẩn bị kỹ về nguồn lực

Cục trưởng Cục Việc làm (thuộc Bộ lđtb và xh) Bà  Lê Kim Dung chia sẻ, bên cạnh những nguy cơ lớn lao về giải quyết việc làm, cách mạng 4.0 còn tạo ra động lực phát triển kinh tế, tạo đà nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhất là khả năng tạo việc làm của nền kinh tế.

Xu hướng máy móc thay thề dần sức lao động con người là xu thế tất yếu để tăng năng suất, giảm chi phí của nền kinh tế toàn cầu. Các dự báo cho thấy nhu cầu tuyển dụng thị trường lao động nước ta là 57, 157 triệu việc làm, đến năm 2025 là 62, 141 triệu việc làm. Trong năm 2025, ngành công nghiệp và dịch vụ thu hút chủ yếu nhân lực: công nghiệp chế tạo, công nghiệp chế biến có 8,606 triệu người; sửa chữa bảo trì ô tô, xe máy, các loại xe khác, bán lẻ 5,622 triệu người, xây dựng có 5,501 triệu người, bất động sản 6,982 triệu người, dịch lưu trú-ăn uống 4,798 triệu người. Ngành nghề tập trung nhiều nhân lực nhất là nhân viên dịch vụ parttime có 13,019 triệu người, lao động có chuyên môn nông-lâm-thủy sản 9,164 triệu người, lao động giản đơn có 12,349 triệu người, công nhân- thợ lành nghề lắp ráp và vận hành máy 7,665 triệu người, lao động thủ công mỹ nghệ và các ngành nghề khác 7,457 triệu người.

Nắm bắt cơ hội và hạn chế nguy cơ của cách mạng 4.0, Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với tiêu chuẩn thế giới nhằm vận hành thông suốt và đồng bộ thị trường kinh tế, thị trường lao động. Xây dựng chính sách đào tạo nâng cao tay nghề cho một bộ phận người lao động bị mất việc, chuyển dịch cơ cấu lao động phù hợp cho từng ngành nghề, từng địa phương; phối hợp người lao động- doanh nghiệp-nhà nước để điều phối cung-cầu thị trường việc làm sao cho hợp lý; hợp tác với quốc gia có nền khoa học kỹ thuật tiên tiến để bổ sung công tác đào tạo đối với một số ngành nghề mới sẽ xuất hiện như bảo trì- lập trình robot, thiết kế nhà xưởng dành cho robot, quản lý nhà xưởng tự động hóa,…

Video: Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.0 thách thức và cơ hội với Việt Nam

Hà Nội: Học Nghề Giúp Dễ  Tìm Việc Và Có Thu Nhập Cao

Với hơn 22 vạn sinh viên tốt nghiệp hệ đại học đang thất nghiệp thì nhiều bạn học trung cấp nghề, cao đẳng nghề dễ dàng tìm việc làm đúng ngành nghề ở Hà Nội với mức thu nhập cao.

“Sống khỏe” dù thời buổi khó khăn

Bạn Nguyễn Văn Việt (ở huyện Hoài Đức, TP-Hà Nội), gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ không thể lo cho bạn theo học đại học như bạn bè cùng trang lứa nên Việt gác ước mơ mình lại và đăng ký học lớp đào tạo nghề hàn kỹ thuật cao tại một trung tâm dạy nghề ở quê nhà.

Sau sáu tháng học nghề, nhờ sự chỉ bảo tận tình của các thầy, Việt tốt nghiệp với tay nghề khá vững, bạn nhanh chóng tìm việc làm ở một công ty cơ khí xây dựng tại Hà Nội. Công ty chuyên đi lắp nhà xưởng ở các khu công nghiệp Hà Nội, Hải Dương, Bắc Ninh,…với mức lương 6 triệu đồng/tháng, Việt đủ trang trải chi phí sinh hoạt và tích góp gửi về cho mẹ. Với năng khiếu, lòng yêu nghề, ham học hỏi, giỏi giao tiếp, Việt nắm bắt được kỹ thuật chuyên môn, được các anh trong công ty chỉ bảo tận tình nên Việt nhanh chóng trở thành thợ hàn lành nghề. Hiện tại, Việt đã có mức lương 11 triệu đồng/ tháng (chưa tính tiền thưởng và lương tăng ca.)

Bạn Hoàng Long (ở huyện Đông Anh, TP-Hà Nội) sinh ra trong gia đình “có của ăn của để”, bố mẹ tạo mọi điều kiện để Long học tập, phấn đấu. Tốt nghiệp trung học phổ thông, bạn không thi đại học mà quyết định nộp hồ sơ học trường trung cấp nấu ăn với lý do “thích nấu ăn và thấy mình có khiếu”. Gia đình Long khuyên nhủ, ngăn cản, trách mắng, vẽ ra viễn cảnh khó khăn mà Long sẽ phải đối mặt khi làm đầu bếp. Bỏ qua tất cả Long vẫn giữ lập trường của mình. Sau hai năm học,  bạn tốt nghiệp rồi tìm việc làm ở nhà hàng món Nhật, Long chịu khó mày mò học hỏi, nghiên cứu chế biến món Nhật phù hợp khẩu vị người Việt, Long lại được ông đầu bếp người Nhật truyền nghề vì tính cần mẫn, nghiêm túc, sáng tạo, giàu đam mê của bạn. Trải qua hơn ba năm làm việc, hiện nay Long đã lên làm phụ bếp và  có mức lương 15 triệu/1 tháng. Từng không hài lòng về quyết định học làm đầu bếp của cậu con trai, bố mẹ Long cảm thấy tự hào vì đứa con trai tài năng, bản lĩnh của mình.

Trong cuộc sống còn nhiều câu chuyện về những người thợ giỏi nghề vẫn “sống khoẻ” mặc cho kinh tế có ảm đạm hay tươi sáng. Gần nhà tôi có chị thợ may có cửa hàng nhỏ nằm sâu trong con hẻm ngoằn ngoèo nhưng khách ra vào vẫn tấp nập, vào dịp tết chị còn bỏ mối cho shop thời trang ở Hà Nội. Vào dịp gần Tết, đơn hàng chị nhiều đến mức quá tải, chị may đêm may ngay ngày mới kịp giao hàng cho khách.

Đừng chạy theo ngành “hot”

Nhiều gia đình, các bạn học sinh lớp 12 đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời phải đắn đo đưa ra quyết định lựa chọn ngành nghề học, trường đại học mình sẽ thi,… Thông thường gia đình, các bạn học sinh hay lựa chọn trường đại học nổi tiếng, ngành học thời thượng như ngân hàng, công nghệ thông tin, kỹ sư dầu khí, quan hệ quốc tế, bác sĩ,… Nhưng ít ai quan tâm liệu con em mình có đủ học lực để thi vào những ngành đó không ? Sau khi tốt nghiệp có dễ tìm việc làm không ? Bối cảnh nền kinh tế có thực sự cần những ngành nghề đó không hay chiêu trò PR của các báo mạng, trang xã hội ? Điều kiện kinh tế gia đình có cho phép mình theo học ở trường có học phí cao không ? …Bao nhiêu hy vọng, áp lực mà cha mẹ dồn lên đôi vai các bạn học sinh lớp 12 khiến các bạn bị căng thẳng, mục tiêu “bằng bạn bằng bè” khi phải thi vào ngành mà bạn không thích, không phù hợp sức học của mình,… Hàng vạn bạn sinh viên sau tốt nghiệp phải giấu bằng đại học, giấu gia đình đi xin làm công nhân, chạy xe Grab, làm osin,… Gây lãng phí thời gian, tiền của, tri thức,…

Tình hình kinh tế có nhiều biến động khó lường, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp giảm, các công ty họ chỉ tuyển những người thật sự giỏi chuyên môn, yêu nghề, trung thành,… chứ các bạn sinh viên mới ra trường hay “mơ cao”, không năng nổ, không chịu khó học hỏi, mà chỉ mơ “việc nhẹ lương cao” thì không có đâu. Một số ngành đang thừa lao động như kế toán, công nghệ sinh học, quản trị kinh doanh, sư phạm, tài chính ngân hàng, … Những ngành đang thiếu nhân lực chất lượng cao (không quan trọng bằng cấp chỉ cần làm được việc ) như phiên dịch viên tiếng Nhật-tiếng Trung, điện – cơ khí, công nghệ thực phẩm, cơ khí ô tô, công nghệ thông tin, điện lạnh,…

Định hướng tương lai cho mình các bạn nên có cái nhìn thực tế đừng quá ảo tưởng cuộc sống này toàn màu hồng như ngôn tình. Học gì sao cho phù hợp sức học của mình, dễ tìm việc làm, phù hợp điều kiện kinh tế của gia đình, công việc xã hội đang có nhu cầu tuyển dụng,… Bạn có thể không đam mê ngành mình theo học nhưng bạn có thể kiếm tiền để lo cuộc sống trước mắt rồi tích góp tiền bạc, kinh nghiệm để theo đuổi đam mê của bạn vì có người đã nói “thành công tạo nên đam mê”. Chúc các bạn sớm thành công trên con đường mà mình đã chọn.